دسته بندی مطالب

گفت‌وگو با رضا اسماعیلی این‌ها شعر آیینی نیستند

۲۷ شهریور ۱۳۹۷ اخبار

رضا اسماعیلی

رضا اسماعیلی می‌گوید: بسیاری از شعرهایی که به نام آیینی سروده شده‌اند ظاهر آیینی دارند اما در محتوا و مضمون در تقابل با آموزه‌های آیینی هستند.

این شاعر در گفت‌وگو با ایسنا، درباره مهم‌ترین آسیبی که شعر آیینی روزگار ما را تهدید می‌کند اظهار کرد: مشکل اصلی این است که ما از بحث توحید در شعر آیینی غافل شده‌ایم؛ در حالی‌که جان‌مایه تعالیم دینی و معارف قرآنی، اصل توحید، خداپرستی و یکتاپرستی است. بعد از انقلاب وقتی شعرهای شاعران با موضوع مذهبی و آیینی را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم با موضوع توحید یا خداوند که اصل و اساس دین اسلام است کمتر شعری گفته شده؛ آن‌قدر که معدود و انگشت‌شمار است و حتی به اندازه جمع‌آوری یک جلد کتاب هم نیست.

او در ادامه افزود: غفلت از اصل توحید باعث شده تا شعر آیینی ما دچار آسیب‌های فراوانی شود. در گذشته شاعران بزرگ ما، قله‌های ادب فارسی، همانند رودکی، مولانا، عطار و … وقتی می‌خواستند شعر بگویند با ستایش ذات اقدس پروردگار آغاز می‌کردند که هم به کارشان برکت می‌داد و هم خواننده را متوجه این مسئله می‌کرد که تمام پیامبران توحیدی مبعوث شده‌اند تا ما را به توحید و یکتاپرستی دعوت کنند.

اسماعیلی در ادامه با اشاره به موضوع «غالی‌گری» به عنوان دیگر آسیب متوجه شعر آیینی گفت: به‌خاطر غفلت از اصل توحید هم‌اکنون آفت‌هایی که گریبان‌گیر شعر آیینی‌ است در مرحله اول غالی‌گری است که شاعران معصومین (ع) را به‌جای خداوند می‌نشانند و در شعرهای آیینی عناوینی مثل “لا اله الا زینب” یا “لا اله الا حسین” را به کار می‌برند که این خیلی بد است و نشان‌دهنده این است که ما فراموش کرده‌ایم چرا شعر دینی می‌گوییم.

این شاعر، شعر دینی اصیل را شعری‌ دانست که معرفت دینی انسان را افزایش دهد و بیان کرد: شعر اصیل آیینی و دینی باید ما را به خودشناسی و خداشناسی دعوت کند و ما شاعران باید سیمای انسان کامل را به تصویر بکشیم، چرا که بزرگان دین مصداق انسان کامل بوده‌اند و ما باید بررسی کنیم انسان کامل چه ویژگی‌ها و فضایلی دارد؛ باید این فضایل و ویژگی‌ها را بیان کنیم و نباید صرفا در مدح یا سوگ بزرگان دین شعر بگوییم.

رضا اسماعیلی با بیان این‌که نقد سلوک دینی و بالا بردن آستانه نقدپذیری جامعه وظیفه اصلی شاعر آیینی‌ است گفت: اگر ما به نام اسلام مسیر جامعه را اشتباه و به انحراف می‌رویم، رسالت اصلی شاعر آیینی این است که همانند حافظ بر سر مسئولان فریاد بکشد و بگوید این اسلام، اسلام اصیل نیست.

او افزود: اگر صرفا در مدح بزرگان دینی شعر بگوییم و بخواهیم چشم، ابرو، خال و زلف آن‌ها را به تصویر بکشیم و شعر بگوییم این شعر آیینی نیست. متاسفانه شعر آیینی امروز ما لهجه توصیفی پیدا کرده و به این کاری نداریم که پیامبر اکرم (ص) چه چیزی گفته و برای ابلاغ چه پیام‌های بزرگی مبعوث شده و صرفا صفات فیزیکی پیامبر (ص) و ائمه (ع) را توصیف می‌کنیم.

این شاعر آیینی ادامه داد: ما فکر می‌کنیم هر شاعری در شعرش از نمادها و اسامی مذهبی استفاده کند، شعرش آیینی است، که این ذهنیت کاملا غلط است. وقتی بسیاری از شعرهایی را که به نام آیینی سروده شده‌اند بررسی می‌کنیم می‌بینیم ظاهر آیینی دارند اما در محتوا و مضمون در تقابل با آموزه‌های آیینی هستند، یعنی اصلا ارزش‌های دینی و معارف توحیدی در این اشعار مغفول است و هیچ نکته و حکمت آموزنده‌ای در آن‌ها نیست؛ فقط ظاهرشان دینی است. باید به محتوا و مضمون شعر آیینی توجه داشته باشیم. شعر آیینی باید موضع و سیرتش آیینی باشد، یعنی فقط در صورت‌گرایی و فرم متوقف نشویم. اتفاقا صورت‌پرستی یکی دیگر از آفت‌هایی‌ است که این روزها گریبان‌گیر شعر آیینی‌ است؛ یعنی به صرف این‌که در شعری از واژگان آیینی استفاده شده اسمش را شعر آیینی می‌گذاریم.

اسماعیلی در پایان گفت: برخلاف عقیده بسیاری، حافظ و پروین اعتصامی آیینی‌ترین شاعران روزگار ما هستند چرا که این‌ها به سیرت دین توجه کرده‌ و سلوک دینی جامعه را مورد نقد قرار داده‌اند، آن‌ها پیام‌ها و آموزه‌های اصیل دینی را در شعرشان به تصویر کشیده‌ و روایت کرده‌اند و این‌هاست که یک شعر را به شعر آیینی اصیل تبدیل می‌کند.

تایید عضویت و تبریک ورود اعضای جدید

۱ اسفند ۱۳۹۷
  افراد ذیل عضویتشان در انجمن پذیرفته شد، مقدمشان مبارک ۱) جناب آقای محمود بشیری ۲) سرکار خانم آسیه رحمانی ۳) سرکار خانم شکوه گودرزی ۴) سرکار خانم...

دولت بیدار سروده زیبایی از پاشا صمیمی

۱ اسفند ۱۳۹۷
 دولت بیدار نا امیدی در جهان جز بار ذلت بار نیست گر تو نیکو بنگری ، شام سیه هم تار نیست یاس و نومیدی...

به همت اداره کل کتابخانه های عمومی استان لرستان انجام شد؛ تجلیل از مژگان شیخی در قالب اجرای طرح ملی «چهل قلم»

۱ اسفند ۱۳۹۷
در راستای اجرای طرح ملی «چهل قلم»، آیین تجلیل از مژگان شیخی، نویسنده برجسته ادبیات کودک و نوجوان در خرم آباد برگزار شد. به...

در راستای اجرای طرح ملی چهل قلم در خراسان شمالی؛ مراسم تجلیل از حجت الاسلام مظفر سالاری برگزار شد

۳۰ بهمن ۱۳۹۷
همزمان با چهلمین سالروز پیروزی انقلاب و در راستای اجرای طرح چهل قلم، آیین تجلیل از حجت الاسلام مظفر سالاری در خراسان شمالی برگزار...

دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب

۲۹ بهمن ۱۳۹۷
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح امروز (دوشنبه) در دیدار هزاران نفر از مردم استان آذربایجان شرقی، ضمن تشکر صمیمانه از حرکت...

شعر انصاری‌نژاد تقدیم به پاسداران شهیداین زمزمه‌ خون چهل سالگی توست/ این برگ و بر از سرخی اندیشه می‌آید

۲۹ بهمن ۱۳۹۷
  حجت‌الاسلام محمدحسین انصاری نژاد از شاعران کشورمان در پی حمله تروریستی به حافظان امنیت کشور شعری با عنوان «خون چهل سالگی» سروده است....

ترجمه آثار کودک و نوجوان «به نشر» به ۵ زبان زنده دنیا«کتاب‌های پروانه» فراتر از مرزها می‌روند

۲۹ بهمن ۱۳۹۷
مدیرعامل به‌نشر(انتشارات آستان قدس رضوی) از ترجمه برخی از کتاب های منتشر شده گروه کودک و نوجوان«کتاب های پروانه» این انتشارات به زبان های...

پیش‌بینی فروش ۸۰ هزار نسخه کتاب تا پایان فروردین پویش مطالعاتی هشت کتاب «انقلاب» و «دفاع مقدس» آغاز به‌کار کرد

۲۹ بهمن ۱۳۹۷
  دبیر جشنواره کتاب همسفر از اجرای پویش مطالعاتی هشت کتاب ناب انقلاب و دفاع مقدس در سطح ملی خبر داد و گفت: ارائه...